Skip to the content

Makhosi Khoza: Kyk verby apartheid wanneer jy na Afrikaans kyk

Tydens die geleentheid was van links dr. Danny Titus (uitvoerende direkteur: korporatiewe aangeleenthede by die ATKV), dr. Makhosi Khoza en Sonél Brits (besturende direkteur: ATKV-MSW).
Tydens die geleentheid was van links dr. Danny Titus (uitvoerende direkteur: korporatiewe aangeleenthede by die ATKV), dr. Makhosi Khoza en Sonél Brits (besturende direkteur: ATKV-MSW).

Ons moet ophou om Afrikaans te stigmatiseer en verantwoordbaar vir die taal se konnotasies aan apartheid te hou. Só sê dr. Makhosi Khoza, voormalige politikus en voorstaander vir die bevordering van inheemse tale.

“Inheemse tale en veral Nguni-tale kan grootliks baat vind by Afrikaans en nes Afrikaans ontwikkel.”

Khoza het Woensdag (10 April) taalaktiviste, taalkundiges en ander belanghebbendes by die ATKV se hoofgebou in Randburg oor die rol van taal in sosiale kohesie toegespreek.

“Ons bly in ’n diverse multitalige land waar ons as inwoners ’n beter begrip vir mekaar kan kweek deur ten minste drietalig te wees.”

Sy beklemtoon die belangrikheid van ’n spreker se moedertaal.

“Jy droom in jou moedertaal, logiese denke word in jou moedertaal gegenereer en as jy daardie vaardigheid verloor, verloor jy die vermoë om as mens te ontwikkel.”

Khoza het dit self gesien toe haar kinders destyds skool toe gegaan het.

“My kinders was in ’n koshuis aangesien ek destyds as kelnerin moes werk. Die skok het jare later gekom toe nie een van my kinders hul moedertaal, Zoeloe, kon praat nie.

Dit was die keerpunt vir haar om aktief by die bevordering van inheemse tale betrokke te raak.

“Skole maak Zoeloe te moeilik. Hoekom moet dit so moeilik wees om woorde in ’n Zoeloewoordeboek op te soek?”

Khoza het toe besluit om ’n handboek saam te stel oor die verfynde logika van Zoeloe.

UZALO IsiZulu Grammar Textbook dien as ’n tweetalige handboek vir Engels en Zoeloe. Sy beoog om ook binnekort ’n Afrikaanse weergawe te skep.

Sy en haar seun, wat ’n IT-spesialis is, het aan die hand van dié handboek ’n algoritme vir Zoeloe-weergawes van toepassings en programmatuur ontwikkel.

“Ek is ook in die proses om met taalkundiges van Afrikaans en ander inheemse tale te vergader om dit ook vir hul sprekers toeganklik te maak.”