Skip to the content

Wêreldboekedag: Lees veral nóú belangrik

Die viering van Wêreldboekedag vandag (23 April) is vanjaar nog meer relevant as ooit tevore. As gevolg van die Covid-19-pandemie en die inperking wat daarmee gepaard gaan, kan die wonder van die geskrewe woord gebruik word om eensaamheid en ’n gebrek aan stimulering teen te werk.

Nie net sal volwassenes hierby baat vind nie. Ouers het waarskynlik nou meer tyd om ook vir hul kinders voor te lees.

Ter viering van die ATKV se 90ste verjaardag vanjaar val die klem veral op lees. 

Die Vriende van Afrikaans, ’n divisie van die ATKV, besef dat die huidige tydvak meer uitdagings aan veral kinders stel. Hoe gemaak met kinders wat wat hulself met skoolwerk moet help, maar wat nie met begrip kan lees of glad nie kan lees nie. 

Die volgende statistieke het in die artikel “Help om leeskultuur te bevorder in Nasionale Boekweek” op Netwerk24 verskyn: 

  • Net 14% Suid-Afrikaners lees aktief, terwyl daar 58% van huishoudings nie ’n enkele boek het nie.
  • ’n Derde van alle ouers vertel nie vir hul kinders stories nie en nog 50% het nog nooit vir hul kinders ’n boek voorgelees nie.
  • Verdere studie in 27 lande toon dat kinders ’n veel groter kans op sukses in die lewe het as hulle grootword in ’n huis waar so min as 20 boeke is.

Ons weet ook dan byna 80% van graad 4-leerders nie met begrip kan lees nie (PIRLS).

Deur vir kinders voor te lees, kan jy van hulle lewenslange lesers maak, maar ook sorg dat hulle optimaal sal kan leer. Deur boeke kan ons kinders bemagtig en goeie waardesisteme aanleer deur hulle aan die regte boeke en stories bloot te stel.

Ons glo dat geletterdheid en 'n liefde vir lees kan lei tot kinders wat onafhanklik kan dink, empatiese wesens is wat vir hulleself sal kan sorg en weet wat hulle regte is.

Lees lê die grondslag van alle leer. As ’n mens in ag neem dat ’n kind die heel meeste leer in die periode van 0 tot 6 jaar as wat hy/sy die res van sy lewe sal leer, kan daar nooit te vroeg met voorlees en lees begin word nie.

Wat as ek nie geskikte boeke het om vir my kind voor te lees nie?

  • Vertel vir hulle stories.
  • Luister na stories op die radio.
  • Gebruik ou tydskrifte of boeke, knip prentjies uit en maak jou eie storie.
  • Speel speletjies – voer die storie op.
  • Kommunikasie – praat met jou kind en betrek hom of haar by die vertel van stories.
  • Vra hulp en kry leiding by opvoeders, kundiges, ens.
  • Besoek die ATKV se FB-blad en kyk en luister na die stories.

Die belangrikste ding om te doen of vir jou kind te gee is liefde, aandag en tyd. As ons vir ons kinders voorlees, besef hulle dat lees belangrik is omdat ons tyd daarvoor maak.

Ouers moet self ’n voorbeeld stel deur te lees. Kinders doen (na-aap) wat volwassenes om hulle doen. Navorsing in Nederland het ook bewys, indien jy vir 10 minute per dag vir jou kind voorlees, jy die kind instaat stel om duisend nuwe woorde in ’n jaar aan te leer.

Ongelukkig is boeke vir die meeste skole en mense ’n luukse. Daarom glo die VVA deur middel van ons boektrommelprojek dat kinders so vroeg as moontlik aan die wêreld van woorde en stories blootgestel moet word. Daar moet ’n leeskultuur geskep word en kinders moet in ’n woordryke omgewing grootword. Ons glo dat lees, aangeleerde gedrag is. Net soos wat ’n goeie rugbyspelers/sportman moet oefen om die beste te word, so moet ’n mens ook elke dag lees om ’n goeie leser te word. Lees moet deel van ’n roetine word.

Die VVA se vlagskipprojek is sy boektrommels vol heerlike boeke wat by verdienstelike skole en goedbestuurde kleuterskole besorg word en ook sy voorleesprojek wat die belang van voorlees in elke huis wil tuisbring.

Die VVA se boektrommelprojek bestaan uit ’n:

  • ’n boekverspreidingsprojek (boektrommels aan verdienstelike kleuterskole, Graad R-klasse en grondslagfase-klasse);
  • Boekopvoeding en storievoorlesings vir kinders sodat hulle die waarde van boeke kan besef en ’n liefde vir lees ontwikkel;
  • Voorleeswerkswinkels en leeskonferensies vir ouers, ander belangstellendes en opvoeders (VKO-praktisyns)
  • Leesondersteuningsprojek (Doen en Leer)

Met hierdie uitgebreide boektrommelprojek wil die VVA jaarliks probeer om ’n groter impak te maak tot die ontwikkeling van ’n leeskultuur in gemeenskappe landwyd sodat kinders – eerste-, tweede- en derdetaalsprekers van Afrikaans – in woordryke omgewings met toegang tot die regte boeke kan grootword en die vreugde en bemagtiging van lewenslange lees en leer kan ervaar en benut.

Danksy verskeie donasies, borge en vennootskappe kan die VVA jaarliks meer as 50 trommels nasionaal versprei.

Nieteenstaande ons ywer en die vordering met die projek, is 50 boektrommels ’n druppel in die emmer gegewe ons Suid-Afrikaanse omstandighede.

‘n Trommel met tussen 90 en 110 geskikte boeke kos R8 000.

Die bankbesonderhede indien jy ’n bydrae wil maak, is soos volg:

Bank: ABSA BANK
Rekeningnaam: ATKV
Rekeningnommer: 0170166728, Tjekrekening
Takkode: 632005   

Vir buitelandse inbetalings gebruik die volgende “Swift Code”: ABSA ZA JJ. Gebruik asb "VVA Boektrommels" as verwysing.